Văn Khấn » Văn Khấn Ngày Giỗ Hết
Ý nghĩa
Văn khấn gia tiên, thần linh
Lễ Vật Mâm Cúng Gợi Ý
- Hương, hoa tươi, trà, quả
- Trầu cau, rượu, nến
- Lễ mặn hoặc chay tùy tâm
- Vàng mã
Nội Dung Văn Khấn
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
- Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật
mười phương.
- Con kính lạy Đức Đương cảnh Thành hoàng chư vị Đại
Vương.
- Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần Quân.
- Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ
này.
- Con kính lạy chư gia tiên Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ
Tỷ, Tổ Tiên nội ngoại họ ......
Tín chủ (chúng) con là:..^ghi íẻ thờ cúng cổ truỵén của người Yiệt
Ngụ tại: {dia_chi}
Hôm nay là ngày: {ngay_cung}
Chính ngày Giỗ Hết của
Thiết nghĩ ................ .....tháng năm
...vắng xa trần thế, không thấy âm
dung. Năm qua tháng lại vừa ngày Giỗ Hết. ơn võng cực xem bằng
trời biển, nghĩa sinh thành không lúc nào quên. Càng nhớ công ơn
gây cơ tạo nghiệp bao nhiêu, càng cảm thâm tình, không bề dãi tỏ.
N h â n n g à y c h í n h g i ỗ , c h ú n g c o n v à t o à n g i a c o n c h á u , n h ấ t t â m
sắm sửa lễ vật kính dâng, đốt nén tâm hương dãi tỏ tấc thành.
Thành khẩn kính mời ....................... ..............................................
Mất ngày .............. ................... tháng... ................... năm.................
Mộ phần táng tại: ................................ .................... .......................
Cúi xin linh thiêng giáng về linh sàng, chứng giám lòng thành,
thụ hưởng lễ vật, độ cho con cháu bình an, gia cảnh hưng long
thịnh vượng.
Tín chủ lại mời vong linh các vị Tiền chủ, Hậu chủ trong đất
này cùng tới hâm hưởng.
Tín chủ con lại xin kính mời các cụ Tổ Tiên nội ngoại, Tổ
Khảo, Tổ Tỷ, Bá thúc, Huynh Đệ, Cô Di, Tỷ Muội và toàn the các
289
Hương linh gia tiên đồng lai hâm hưởng.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin đư ợ c phù hộ độ trì.
Nam m ô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!^ghi íễ thờ cúng cổ truỵén của người Ỵiệt
290
PHŨNB TỤE. TẬF QUÁN ED TRUYỀN VIỆT NAM
M Ụ C I
CƯỚI HỎI
1.MỐÌ lá i là g ì ?
Trong xã hội phong kiến xưa "Nam nữ thụ thụ hất thân"
nên hôn nhân cần phải người môi giới. Nếu yêu nhau, cưới hỏi
không cần môl lái sẽ bị chê trách là "Phải lòng nhau" "Mắc
phải bùa yêu". Nguyễn Du đã vạch đường cho Kim Trọng, Thuý
K i ề u c ứ y ê u n h a u r ồ i s ẽ "Liệu bài mối manh" nên các cụ nhà
nho mới kịch liệt phản đôì khuyên con cháu rằng:
"Đàn ông thì chớ Phan Trần,
Đàn bà thì chớ Thuý Vân, Thuý Kiều"
Chu Mạnh Trinh vịnh Kiều còn nói: "Chỉ vì một tội mối
manh chưa có, thề thốt đã nhiều; trăng gió mắc vào, phồn hoa
dính mãỉ''...Nếu không có "Nhà băng đưa mối" thì nhà trai làm
sao biết được người thục nữ trong cửa các phòng khuê.
Trong xã hội cũ, có những người chuyên làm nghề mô'i lái,
nếu đẹp đôi vừa lứa thì bà môì sẽ trở thành ân nhân suô^t đời.
Lễ tơ hồng xong, tạ bà mô'i một nửa mâm xôi, nửa con gà kèm
theo chiếc áo lụa. Chẵn tháng con đầu lòng thế nào cũng cô' mời
bà mô'i đến dự, để tỏ nghĩa tri ân. Nhưng cũng có nhiều tai hoạ
do những bà mô'i có động cơ bất chính gây nên, để đôi trẻ suô't
đời mang mô'i hận vì phận hẩm duyên hiu:
291
..."Hoặc là bởi "Mẹ thầy lộn quýt", quên những thói mơ tôm
mảng cá, qua lại ít nhiều ngọt miệng, ép uổng duyên cô nông
nỗi thế, nặng tiền tài mà nhẹ gánh tình chung. Hay vi chưng
"Mối lái đèo hòng", chẳng nhầm khỉ vào lộng ra khơi, nói phô
mật ngọt rót vào tai, dỗ dành phận gái ngẩn ngơ tình, già nhân
sự để non quyền tạo hoá"...
(Trích "Văn tế sống người con gái" - Một bài văn tế khuyết
danh được truyền tụng ở Hà Tĩnh vào đầu TKXX).
ở xã hội mới cũng cần có bà mô'i, bà mô'i thời nay là người
c ô " vấn, người đỡ đầu cho đôi trẻ xây dựng hạnh phúc lâu dài.
Trong tương lai, có lẽ vai trò của bà mô'i là những phương tiện
thông tin đại chúng (như quảng cáo trên Đài truyền thanh
truyền hình, báo chí, chụp ảnh) và những công ty du lịch, câu
lạc bộ những người độc thân...
2 . L ể v ố n d a n h c ó n g h ĩ a gì ?
"Lễ vấn danh" là lễ nhà trai đến nhà gái để hỏi tên tuổi cô
gái, ngày nay gọi là lễ "Chạm ngõ" hay là lễ "Dạm" (có nơi kiêm
cả lễ dạm và hỏi cùng một lúc gọi là lễ dạm hỏi). Truyện Kiều
có câu "Tiện đưa canh thiếp trước cầm làm ghi". "Canh thiếp" là
giấy ghi họ tên, tuổi, quê quán, con ai.
Trước Cách mạng Tháng Tám 1945, ở nhiều vùng nông
t h ô n , c o n g á i t ừ k h i s i n h đ ế n k h i l ấ y c h ồ n g v ẫ n c h ư a đ ặ t t ê n ,
nếu như gia đình không cho con gái đi học. Con gái không cần
vào sổ họ, sổ làng, không đi học nên cũng không cần đặt tên
vội. ở trong nhà con gái mới sinh ra được gọi là con Hĩm, con
Mực, con Chắt em...Trong nhà gọi tên gì thì xóm giềng gọi theo
tên đó.
Đến làm lễ vấn danh, ông bác hoặc b ô " mới đặt cho cái tên
để ghi trong giấy hôn thú, có khi chính người mang tên cũng
không biết mình mang tên gì trong giấy hôn thú, vì khi về nhà
chồng lại gọi theo tên chồng, khi có con gọi theo tên con, có^ghi íé thờ cúng cố truỵền của người Yiệt
292
cháu đích tôn gọi theo tên cháu. Lễ vấn danh không phải để hỏi
tên mà chủ yếu là hỏi tuổi, để ha
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
- Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật
mười phương.
- Con kính lạy Đức Đương cảnh Thành hoàng chư vị Đại
Vương.
- Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần Quân.
- Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ
này.
- Con kính lạy chư gia tiên Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ
Tỷ, Tổ Tiên nội ngoại họ ......
Tín chủ (chúng) con là:..^ghi íẻ thờ cúng cổ truỵén của người Yiệt
Ngụ tại: {dia_chi}
Hôm nay là ngày: {ngay_cung}
Chính ngày Giỗ Hết của
Thiết nghĩ ................ .....tháng năm
...vắng xa trần thế, không thấy âm
dung. Năm qua tháng lại vừa ngày Giỗ Hết. ơn võng cực xem bằng
trời biển, nghĩa sinh thành không lúc nào quên. Càng nhớ công ơn
gây cơ tạo nghiệp bao nhiêu, càng cảm thâm tình, không bề dãi tỏ.
N h â n n g à y c h í n h g i ỗ , c h ú n g c o n v à t o à n g i a c o n c h á u , n h ấ t t â m
sắm sửa lễ vật kính dâng, đốt nén tâm hương dãi tỏ tấc thành.
Thành khẩn kính mời ....................... ..............................................
Mất ngày .............. ................... tháng... ................... năm.................
Mộ phần táng tại: ................................ .................... .......................
Cúi xin linh thiêng giáng về linh sàng, chứng giám lòng thành,
thụ hưởng lễ vật, độ cho con cháu bình an, gia cảnh hưng long
thịnh vượng.
Tín chủ lại mời vong linh các vị Tiền chủ, Hậu chủ trong đất
này cùng tới hâm hưởng.
Tín chủ con lại xin kính mời các cụ Tổ Tiên nội ngoại, Tổ
Khảo, Tổ Tỷ, Bá thúc, Huynh Đệ, Cô Di, Tỷ Muội và toàn the các
289
Hương linh gia tiên đồng lai hâm hưởng.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin đư ợ c phù hộ độ trì.
Nam m ô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!^ghi íễ thờ cúng cổ truỵén của người Ỵiệt
290
PHŨNB TỤE. TẬF QUÁN ED TRUYỀN VIỆT NAM
M Ụ C I
CƯỚI HỎI
1.MỐÌ lá i là g ì ?
Trong xã hội phong kiến xưa "Nam nữ thụ thụ hất thân"
nên hôn nhân cần phải người môi giới. Nếu yêu nhau, cưới hỏi
không cần môl lái sẽ bị chê trách là "Phải lòng nhau" "Mắc
phải bùa yêu". Nguyễn Du đã vạch đường cho Kim Trọng, Thuý
K i ề u c ứ y ê u n h a u r ồ i s ẽ "Liệu bài mối manh" nên các cụ nhà
nho mới kịch liệt phản đôì khuyên con cháu rằng:
"Đàn ông thì chớ Phan Trần,
Đàn bà thì chớ Thuý Vân, Thuý Kiều"
Chu Mạnh Trinh vịnh Kiều còn nói: "Chỉ vì một tội mối
manh chưa có, thề thốt đã nhiều; trăng gió mắc vào, phồn hoa
dính mãỉ''...Nếu không có "Nhà băng đưa mối" thì nhà trai làm
sao biết được người thục nữ trong cửa các phòng khuê.
Trong xã hội cũ, có những người chuyên làm nghề mô'i lái,
nếu đẹp đôi vừa lứa thì bà môì sẽ trở thành ân nhân suô^t đời.
Lễ tơ hồng xong, tạ bà mô'i một nửa mâm xôi, nửa con gà kèm
theo chiếc áo lụa. Chẵn tháng con đầu lòng thế nào cũng cô' mời
bà mô'i đến dự, để tỏ nghĩa tri ân. Nhưng cũng có nhiều tai hoạ
do những bà mô'i có động cơ bất chính gây nên, để đôi trẻ suô't
đời mang mô'i hận vì phận hẩm duyên hiu:
291
..."Hoặc là bởi "Mẹ thầy lộn quýt", quên những thói mơ tôm
mảng cá, qua lại ít nhiều ngọt miệng, ép uổng duyên cô nông
nỗi thế, nặng tiền tài mà nhẹ gánh tình chung. Hay vi chưng
"Mối lái đèo hòng", chẳng nhầm khỉ vào lộng ra khơi, nói phô
mật ngọt rót vào tai, dỗ dành phận gái ngẩn ngơ tình, già nhân
sự để non quyền tạo hoá"...
(Trích "Văn tế sống người con gái" - Một bài văn tế khuyết
danh được truyền tụng ở Hà Tĩnh vào đầu TKXX).
ở xã hội mới cũng cần có bà mô'i, bà mô'i thời nay là người
c ô " vấn, người đỡ đầu cho đôi trẻ xây dựng hạnh phúc lâu dài.
Trong tương lai, có lẽ vai trò của bà mô'i là những phương tiện
thông tin đại chúng (như quảng cáo trên Đài truyền thanh
truyền hình, báo chí, chụp ảnh) và những công ty du lịch, câu
lạc bộ những người độc thân...
2 . L ể v ố n d a n h c ó n g h ĩ a gì ?
"Lễ vấn danh" là lễ nhà trai đến nhà gái để hỏi tên tuổi cô
gái, ngày nay gọi là lễ "Chạm ngõ" hay là lễ "Dạm" (có nơi kiêm
cả lễ dạm và hỏi cùng một lúc gọi là lễ dạm hỏi). Truyện Kiều
có câu "Tiện đưa canh thiếp trước cầm làm ghi". "Canh thiếp" là
giấy ghi họ tên, tuổi, quê quán, con ai.
Trước Cách mạng Tháng Tám 1945, ở nhiều vùng nông
t h ô n , c o n g á i t ừ k h i s i n h đ ế n k h i l ấ y c h ồ n g v ẫ n c h ư a đ ặ t t ê n ,
nếu như gia đình không cho con gái đi học. Con gái không cần
vào sổ họ, sổ làng, không đi học nên cũng không cần đặt tên
vội. ở trong nhà con gái mới sinh ra được gọi là con Hĩm, con
Mực, con Chắt em...Trong nhà gọi tên gì thì xóm giềng gọi theo
tên đó.
Đến làm lễ vấn danh, ông bác hoặc b ô " mới đặt cho cái tên
để ghi trong giấy hôn thú, có khi chính người mang tên cũng
không biết mình mang tên gì trong giấy hôn thú, vì khi về nhà
chồng lại gọi theo tên chồng, khi có con gọi theo tên con, có^ghi íé thờ cúng cố truỵền của người Yiệt
292
cháu đích tôn gọi theo tên cháu. Lễ vấn danh không phải để hỏi
tên mà chủ yếu là hỏi tuổi, để ha