Văn Cúng Khấn Thánh Sư

Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật
mười phương.
- Kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
- Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ thần quân.
- Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quan trong xứ
này.
Tín chủ con l à ............... .................. ...................... .......... — .......
Ngụ tại: {dia_chi} .....—................. .......................................................
Hôm nay là ngày: {ngay_cung} .....tháng ....................... năm......... .
Tín chủ con thành tâm sắm lễ, hương hoa trà quả, đốt nén tâm
hương dâng lên trước án, thành tâm kính mời: Đức Hoàng thiên
hậu Thổ Chư vị Tôn Thần, ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản
xứ Thổ Địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng Chư vị Tôn thần.
Con kính mời ngài Thánh sư nghề..„ ............... .................... ..........
Cúi xin Chư vị Tôn thần Thánh sư nghề ................... .........
thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ
hưởng lễ vật, phù Trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc, công việc
hanh thông. Người vượng, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở
cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù
hộ độ trì.íề th ờ cú n g c ổ tru ỵền cúa người Y iệ t
V Ă N K H Ấ N T H Á N H s ư
70

MỤC III
NGHI LỄ THỜ CÚNG THẦN TÀI
1. TỤC THỜ THẦN TÀI
Bàn thờ Thần tài chỉ được lập ở những nơi góc nhà, xó nhà chứ
không phải nơi sạch đẹp, trang trọng như bàn thờ Tổ Tiên hay hàn
thờ Thổ Công. Bản chất Trường Khí phòng thờ (hay hàn thờ) thuộc
tính Ảm, không ưa sự phô trương, mang tính đối nội (ngay cả trong
ngày giỗ hay Tết thì thờ cúng cũng là việc riêng của gia đình đó,
người ngoài đến muốn thắp nén nhang phải xin phép gia chủ).
Đến nhà người Việt nào, nhất là các nhà bụôn bán đều có ban
thờ Thần tài. Thần tài là vị thần mang tài lộc đến cho gia đình.
Thắp hương lễ bái Thần tài, gia chủ sẽ luôn làm ăn phát đạt. Vậy
tục thờ Thần tài bắt nguồn từ đâu ?
N g u ồ n g ô "c
Người xưa thờ Thần tài ở xó xỉrih trong nhà cũng là xuất phát
từ điển tích bên Trung Quốc. Có một lái buôn tên là Âu Minh đi
qua hồ Thanh Thảo và được Thủy thần cho một nô tỳ tên là Như
Nguyệt. Âu Minh bèn đưa Như Nguyệt về nuôi trong nhà, việc làm
ăn nhờ đó mà phát đạt. Vào một ngày Tết, do một lí do nào đó, Âu.
Minh đánh Như Nguyệt. Như Nguyệt sợ quá chui vào đống rác và
biến mất.
Từ đó, Âu Minh làm ăn thua lỗ, sa sút, không mấy chốc thành
nghèo. Người ta tin cô gái này là Thần tài nên lập bàn thờ cô. Từ
đó ta có tục kiêng hót rác trong 3 ngày đầu năm, vì sợ hót rác là
hót luôn cả Thần tài.
Lại có người cho rằng Thần tài chính là Triệu Công Minh,
người đời nhà Tần. ông lánh đời đi tu tại núi Chung Nam. v ề sau
đắc đạo, ông được phong làm Chính Nhất Huyền Đàn Nguyên Soái,
coi việc đuổi trừ ôn dịch, cứu bệnh trừ tà. Hơn nữa, ai bị oan ức đếnMghi íễ th ờ cúng c ổ tru ỵền cùa người Y iệ t
71

cầu cứu ông thì được giúp đỡ. Người buôn bán thì cúng cầu ông để
được phát đạt may mắn.
B ô" trí bàn thờ
Bàn thờ Thần tài không được đặt ở trên cao như bàn thờ gia
tiên. Bàn thờ thường dán giấy đỏ, để ở một góc hay một xó nào đó.
Có thể có bài vị nhỏ, hai bên bài vị có câu đối :
“ Thổ năng sinh bạch ngọc (Đất hay sinh ngọc trắng)
Địa khả xuất hoàng kim (Đất khá có vàng ròng)”
Trên đỉnh bàn thờ, lắp hai ngọn đèn (được thắp sáng liên tục
khi thắp hương). Hai bên, phía bên trái (từ ngoài nhìn vào) là ông
Thần tài, phía bên phải là ông Địa. ớ giữa hai ông là một hũ gạo,
một hũ muối và một hũ nước đầy (không nên đầy quá). Ba hũ này
chỉ đến cuối năm mới thay. Giữa bàn thờ là một bát nhang, bát
nhang này khi bốc phải theo một số thủ tục nhất định. Để tránh
động bát nhang khi lau chùi bàn thờ, người ta dán bát nhang xuống
bàn thờ bằng keo, băng dính...
Theo nguyên lý Đông Bình - Tây Quả, nên đặt lọ hoa bên tay
phải, đĩa trái cây bên tay trái. Thường nên cắm hoa hồng, hoa cúc
hoặc hoa đồng tiền, Trái cây nên sắp đủ ngũ quả (5 loại trái cây).
Thường ở ngoài nơi bán đồ thờ cúng sẵn, người ta có một cái khay
xếp năm chén nước thành hình chữ Nhất (—) người cúng thường
mua về sắp lại thành chữ Thập (+), và cũng là tương trưng cho
Ngũ Hành phát sinh phát triển, ông Cóc được để bên trái, ở phía
trước Thần Tài, sáng quay Cóc ra ngoài, tối quay Cóc vào trong.
Ngoài cùng trên mặt đất, người ta chọn một cái tô sứ thật đẹp,
nông lòng, đổ đầy nước và ngắt những bông hoa trải trên mặt nước.
Ngày thường, lễ cúng đơn giản, chỉ có trầu nước và trái cây.
Còn trong các dịp giỗ tết, các ngày sóc vọng, người ta thường bày lễ
mặn. Thông thường, chỉ thắp hương Thần tài vào buổi chiều hàng
ngày.^ gh i íể th ờ cú n g c ổ tru ỵền của người Y iệ t
72

Người xưa cúng Thần Tài quanh năm, không chỉ vào dịp giỗ,
Tết, Sóc Vọng mà vào bất kỳ lúc nào thấy cần cầu xin. Ngày
thường, người ta cúng Thần Tài đơn giản, chỉ có trầu, nước, trái
cây,....Còn trong các dịp giỗ, Tết, Sóc Vọng thì cúng Thần Tài bằng
cỗ mặn,
Thông thường n